Dlaczego zęby bolą i są tak wrażliwe? Wszystko przez... rybę sprzed setek milionów lat

26 maja 2025, 08:33

Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego zęby są tak wrażliwe na temperaturę, nacisk i mogą bardzo boleć? A to wszystko mimo tego, że szkliwo jest najtwardszą tkanką ludzkiego organizmu? Za dyskomfort i cierpienia powodowane przez zęby musimy podziękować... rybie sprzed 465 milionów lat. Paleontolodzy od dawna przypuszczali, że zęby wyewoluowały z wyrostków na egzoszkielecie zwierzęcia, które żyło w ordowiku. Nie mieli jednak pojęcia, do czego wyrostki te służyły. Dowiedzieli się tego naukowcy z University of Chicago.



Egzoszkielet poprawia koordynację gry duetu skrzypków. A to dopiero początek

9 kwietnia 2026, 12:16

Kiedy dwoje skrzypków gra razem, porozumiewają się za pomocą sygnałów dźwiękowych i optycznych. Słyszą się, obserwują ruchy smyczka, kiwają głowami, by zaznaczyć tempo. To wypracowana przez wieki tradycja muzycznej komunikacji. Naukowcy z kilku europejskich uczelni postanowili sprawdzić, czy dotyk przekazywany przez roboty może okazać się skuteczniejszy. Naszym celem było wykorzystanie komunikacji haptycznej, zmysłu dotyku i sił fizycznych, jako kanałów wymiany informacji o ruchu. Duety skrzypków to wspaniałe przykłady interakcji sensomotorycznej, gdyż muzycy są świetnie wyćwiczeni w koordynowaniu narządu słuchu i wzroku, ale nie mogą polegać na kontakcie fizycznym, wyjaśnia Francesco Di Tommaso z Università Campus Bio-Medico di Roma.


Preparaty z filtrami UV mogą uszkadzać skórę

30 sierpnia 2006, 11:55

Jeśli używa się ich właściwie, preparaty z filtrami UV pomagają zapobiegać uszkodzeniom skóry, lecz gdy smarujemy się nimi za rzadko, mogą wręcz sprzyjać uszkodzeniom.


Model czaszki tygrysa szablozębnego podczas gryzienia.Poszczególne kolory oznaczają przeciążenia.© www.compbiomech.com

Tygrys szablozębny: nie taki straszny, jak go malują

2 października 2007, 11:06

Jak słusznie zauważają badacze z dwóch australijskich uczelni (University of Newcastle i Uniwersytetu Nowej Południowej Walii), szablozębne koty z rodzaju Smilodon są postrzegane podobnie jak tyranozaury. Uważa się je za bezlitosnych zabójców, którzy w czasie epoki lodowcowej przetrzebiali stada ssaków, m.in. mamutów, bizonów i łosi. Czy rzeczywiście zasłużyły sobie na taką opinię?


Pociągająca apoptoza

23 września 2008, 20:06

Apoptoza, czyli samobójcza śmierć komórki, umożliwia przyciąganie okalających komórek i pozwala w ten sposób formować tkankę - informują badacze z Duke University. O odkryciu informują na łamach czasopisma Science.


Ku pohańbieniu

3 lipca 2009, 08:47

Wbrew temu, co dotąd sądzono, grzebanie zmarłych twarzą w dół było celowe i rozpowszechnione. Po przeanalizowaniu tego typu pochówków z całego świata okazało się, że różne społeczności poniżały w ten sposób nieboszczyka i okazywały mu brak szacunku.


Związek z bananów blokuje infekcję HIV

17 marca 2010, 17:46

Naukowcy z Centrum Medycznego University of Michigan odkryli, że lektyna z bananów – BanLec – stanowi inhibitor wirusów HIV. Amerykanie ustalili, w jaki sposób wiąże się ona z wirusem, co pozwoli uzyskać leki zapobiegające jego przenoszeniu drogą płciową.


Silicon oxide memory

Tlenek krzemu przełamie barierę prawa Moore'a?

31 sierpnia 2010, 16:28

Jak długo da się utrzymać prawo Moore'a? Wytwórcy układów pamięci uważają, że nie da się zejść z wielkością elementu poniżej 10 nm, dla pamięci flash zaś 20 nm. Naukowcy z Rice University pokazali tymczasem działający układ pamięci z tlenku krzemu z elementami wielkości pięciu nanometrów.


Małpy są bardziej inteligentne niż sądzimy

4 czerwca 2011, 11:02

Psycholog Joel Fagot z Uniwersytetu Prowansji i Centrum Badań nad Neuropsychologią Poznawczą oraz Roger Tompson z Franklin & Marshall College udowodnili, że małpy są bardziej inteligentne, niż się ludziom wydaje.


Średniowieczny biskup i jego teoria kolorów

14 marca 2012, 16:53

Naukowcy skupieni wokół inicjatywy Ordered Universe dokonali zdumiewającego odkrycia. Okazuje się, że Robert Grosseteste, żyjący w XIII wieku duchowny, uczony i późniejszy biskup Lincoln, miał podobną wiedzę o podstawach kolorów, jaką mamy obecnie.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk